discussion SENSÖRLER VE ALGILAYICILAR

[mustafacamci1977]

​

1. GİRİŞ​

Günümüzde endüstriyel otomasyon sistemlerinin, akıllı cihazların ve modern teknolojinin temelinde sensörler ve algılayıcılar yer almaktadır. Sensörler sayesinde fiziksel büyüklükler ölçülür, algılayıcılar aracılığıyla bu bilgiler elektriksel sinyallere dönüştürülerek kontrol sistemlerine aktarılır. PLC, mikrodenetleyici ve bilgisayar tabanlı sistemler sensörlerden gelen verilerle çalışır.

Bu ödevde sensör ve algılayıcı kavramları, çalışma prensipleri, çeşitleri ve endüstrideki kullanım alanları açıklanmıştır.

---

2. SENSÖR VE ALGILAYICI NEDİR?​

Sensör, fiziksel bir büyüklüğü (sıcaklık, basınç, ışık, mesafe vb.) algılayarak bunu ölçülebilir bir sinyale dönüştüren elemandır.

Algılayıcı (Transdüser) ise sensörden gelen bilgiyi elektriksel sinyale çeviren ya da doğrudan fiziksel büyüklüğü elektriksel sinyale dönüştüren elemandır.

Kısaca:

• Sensör → Algılar
• Algılayıcı → Elektriksel sinyale dönüştürür

---

3. SENSÖRLERİN ÇALIŞMA PRENSİBİ​

Sensörler çevreden gelen fiziksel değişimi algılar. Bu değişim;

• Direnç,
• Gerilim,
• Akım,
• Frekans
  şeklinde bir elektriksel büyüklüğe dönüştürülür. PLC veya kontrol cihazları bu sinyalleri işleyerek sistemin çalışmasını sağlar.

---

4. SENSÖR ÇEŞİTLERİ​

4.1 Sıcaklık Sensörleri​

• Termokupl
• PT100 / PT1000
• NTC – PTC

Kullanım alanları: Fırınlar, kazanlar, iklimlendirme sistemleri

---

4.2 Basınç Sensörleri​

Gaz veya sıvı basıncını ölçer.

Kullanım alanları: Hidrolik sistemler, kompresörler, pnömatik devreler

---

4.3 Seviye Sensörleri​

Sıvı veya katı malzemenin seviyesini algılar.

Örnekler:

• Ultrasonik seviye sensörü
• Şamandıralı seviye sensörü

---

4.4 Mesafe ve Yaklaşım Sensörleri​

• Endüktif sensör (metal algılar)
• Kapasitif sensör (metal + metal olmayan)
• Optik sensör

Kullanım alanları: Konveyör sistemleri, sayma işlemleri

---

4.5 Işık Sensörleri​

Işık şiddetini algılar.

Örnek: LDR (ışığa duyarlı direnç)

---

5. DİJİTAL VE ANALOG SENSÖRLER​

Dijital sensörler:

• Açık / Kapalı bilgisi verir (0–1)
• Örnek: Endüktif sensör

Analog sensörler:

• Sürekli değişen değer üretir
• Örnek: 0–10 V sıcaklık sensörü

---

6. PLC SİSTEMLERİNDE SENSÖRLERİN KULLANIMI​

PLC’lerde sensörler:

• Dijital girişlere (DI)
• Analog girişlere (AI)
  bağlanır.

PLC, sensörlerden aldığı bilgileri işleyerek motor, vana, rezistans gibi çıkış elemanlarını kontrol eder.

---

7. SENSÖRLERİN ENDÜSTRİDEKİ ÖNEMİ​

• Otomatik kontrol sağlar
• Hata payını azaltır
• Üretim kalitesini artırır
• İnsan müdahalesini azaltır
• Güvenliği artırır

---

8. SONUÇ​

Sensörler ve algılayıcılar, otomasyon sistemlerinin vazgeçilmez elemanlarıdır. Doğru sensör seçimi ve doğru kullanım, sistemin verimli ve güvenli çalışmasını sağlar. Günümüz endüstrisinde sensör teknolojileri sürekli gelişmekte ve akıllı sistemlerin temelini oluşturmaktadır.

---

9. KAYNAKÇA​

• Endüstriyel Otomasyon Ders Notları
• PLC ve Sensör Teknolojileri
• Teknik Elektrik Kitapları