PID Kontrol Nedir?
PID kontrol, endüstriyel otomasyon sistemlerinde bir proses değerini (sıcaklık, basınç, hız, seviye vb.) istenen değerde sabit tutmak için kullanılan yaygın bir kontrol yöntemidir.
PID, Proportional (Oransal), Integral (İntegral) ve Derivative (Türev) olmak üzere üç farklı kontrol bileşeninden oluşur.
Sistem, ayarlanan set değeri (setpoint) ile ölçülen gerçek değer (process value) arasındaki farkı (hata) sürekli izler ve bu hataya göre çıkışı otomatik olarak ayarlar.
PID Bileşenleri
P – Oransal Kontrol
Hata ile doğru orantılı çalışır. Hata büyüdükçe çıkış artar.
Hızlı tepki verir ancak tek başına kullanıldığında kalıcı hata bırakabilir.
I – İntegral Kontrol
Hatanın zamana bağlı toplamını dikkate alır.
Sistemi tam olarak set değerine ulaştırır ancak fazla kullanılırsa salınıma neden olabilir.
D – Türev Kontrol
Hatanın değişim hızını dikkate alır.
Aşımı ve ani dalgalanmaları azaltır, sistemi dengeler.
Nerelerde Kullanılır?
- Sıcaklık kontrolü (fırın, rezistans, kazan)
- Basınç kontrolü
- Motor hız kontrolü
- Seviye ve debi kontrolü
PLC ve sürücülerde PID genellikle hazır fonksiyon bloklarıyla uygulanır (ör. Siemens TIA Portal’da PID_Compact).
Kısa Özet
PID kontrol:
- Hızlı tepki verir
- Hedef değeri yakalar
- Aşım ve dalgalanmayı azaltır